kiedy nie dostaniesz rozwodu
Prawo karne

Zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności w zawieszeniu

Kiedy sąd może zarządzić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w zawieszeniu? Ma to miejsce w sytuacji, gdy w okresie próby postępowanie osoby skazanej na karę w zawieszeniu wskazuje na to, że sąd musi lub powinien rozważyć zarządzenie wykonania kary. Jakie to przypadki? Przeczytajcie w artykule.

O warunkowym zawieszeniu przez sąd orzeczonej kary pozbawienia wolności pisałem już na blogu. W tym miejscu przypomnieć należy, że w przypadku gdy okres próby minie bez żadnych komplikacji prawno-karnych, po upływie 6-miesięcznego okresu od jego zakończenia – co do zasady – skazanie ulega zatarciu z mocy prawa. Oznacza to, że skazany takim wyrokiem sprawca wraz z upływem 6-miesięcznego terminu od zakończenia okresu, na który kara pozbawienia wolności została orzeczona, jest osobą niekaraną.

Inaczej jest jednak, gdy sprawca w okresie próby popełni inne przestępstwo, rażąco narusza porządek prawny lub uchyla się od zapłacenia nałożonej na niego grzywny, dozoru bądź wykonania nałożonych na niego obowiązków określonych w art. 72 k.k.

Mogą to być następujące obowiązki:

  • informowania sądu lub kuratora o przebiegu okresu próby,
  • przeproszenia pokrzywdzonego,
  • wykonywania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie innej osoby,
  • wykonywania pracy zarobkowej, do nauki lub przygotowania się do zawodu,
  • powstrzymania się od nadużywania alkoholu lub używania innych środków odurzających,
  • poddania się terapii uzależnień, poddania się terapii, w szczególności psychoterapii lub psychoedukacji,
  • uczestnictwa w oddziaływaniach korekcyjno-edukacyjnych,
  • powstrzymania się od przebywania w określonych środowiskach lub miejscach,
  • powstrzymania się od kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi osobami w określony sposób lub zbliżania się do pokrzywdzonego lub innych osób,
  • opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym,
  • innego stosownego postępowania w okresie próby, które może zapobiec popełnieniu ponownie przestępstwa

Drugi przypadek to uchylanie się skazanego od wykonania nałożonych na niego środków karnych określonych w art. 39 k.k., tj.:

  • zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej;
  • zakaz prowadzenia działalności związanej z wychowaniem, leczeniem, edukacją małoletnich lub z opieką nad nimi;
  • zakaz przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu;
  • zakaz wstępu na imprezę masową;
  • zakaz wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych;
  • nakaz okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym;
  • zakaz prowadzenia pojazdów;

W takich bowiem sytuacjach przepisy Kodeksu karnego (a konkretnie art. 75 k.k.) pozwalają sądowi na zarządzenie wobec skazanego wykonania kary uprzednio warunkowo zawieszonej (tzw. fakultatywne zarządzenie wykonania kary). W niektórych sytuacjach sądy są zobligowane do zarządzenia wykonania kary (tzw. obligatoryjne zarządzenie wykonania kary).

Obligatoryjne zarządzenie wykonania kary

Obligatoryjne  zarządzenie wykonania kary ma miejsce wówczas, gdy zajdą okoliczności przewidziane w art. 75 §1, §1a, §2a Kodeksu karnego:

  • Jeśli skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które orzeczono prawomocnie karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. W tym przypadku istotne są dwa czynniki – do popełnienia kolejnego przestępstwa musiało dojść w okresie próby oraz przestępstwo to musi być podobne do poprzedniego (art. 115 3 k.k.: przestępstwami podobnymi są przestępstwa należące do tego samego rodzaju, przestępstwa z zastosowaniem przemocy lub groźby jej użycia albo przestępstwa popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej uważa się za przestępstwa podobne). Obie przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Pierwsza ze wspomnianych wyżej przesłanek nie zachodzi w sytuacji, gdy w okresie próby sprawca został skazany na karę pozbawienia wolności bez warunkowego jej zawieszenia za przestępstwo popełnione przed zapadnięciem wyroku w zawieszeniu, ani też w sytuacji gdy co prawda  sprawca skazany na karę pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem w okresie próby popełnił inne przestępstwo podobne,  za które został skazany na karę bezwzględnego pozbawienia wolności,  w sytuacji gdy wyrok skazujący nie uprawomocnił się w okresie próby.

  • Jeżeli skazany za przestępstwo popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, ponownie używając przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą.

W tym przypadku ustawodawca nie stawia wymogu skazania  w okresie  próby za czy związany z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej wobec osoby najbliższej lub innej osoby małoletniej zamieszkujących wspólnie ze sprawcą/skazanym. Do zarządzenia wykonania  kary w tym wypadku wystarczające jest zatem  niebudzące wątpliwości stwierdzenie zaistnienia takiego faktu.

  • Jeżeli po udzieleniu skazanemu pisemnego upomnienia przez sądowego kuratora zawodowego, skazany nadal rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne przestępstwo niż opisane w pkt. 1 albo jeżeli uchyla się od uiszczenia grzywny, dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych, środków kompensacyjnych lub przepadku – chyba że przemawiają przeciwko temu szczególne względy.

Fakultatywne zarządzenie wykonania kary

Reguluje je art. 75 §2 i §3 Kodeksu karnego:

  • Jeśli skazany w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności gdy popełnił inne przestępstwo, albo jeżeli uchyla się od uiszczenia grzywny, dozoru, wykonania nałożonych obowiązków lub orzeczonych środków karnych, środków kompensacyjnych lub przepadku.
  • Jeżeli skazany po wydaniu wyroku, lecz przed jego uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek prawny, a w szczególności gdy w tym czasie popełnił przestępstwo.

Dodatkowo w tych dwóch przypadkach sąd może, uwzględniając dotychczasowy przebieg próby, a w szczególności wykonanie nałożonych obowiązków, skrócić orzeczoną karę, nie więcej jednak niż o połowę.

We wszystkich sytuacjach, zarówno gdy zarządzenie wykonania kary jest obligatoryjne, jak i fakultatywne, nie może ono nastąpić później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Innymi słowy, w okresie próby skazany musi popełnić przestępstwo i musi wobec niego zapaść prawomocne orzeczenie skazujące. Po upływie tych 6 miesięcy sąd nie ma możliwości zarządzenia wykonania kary.

Podjęcie przez sąd, w okresie próby, postępowania w przedmiocie zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności, nie oznacza jeszcze, że wykonanie tej kary zostanie zarządzone. W takiej jednak sytuacji zalecany jest kontakt z obrońcą (adwokatem) w celu omówienia możliwych rozwiązań i podjęcia obrony. Jeśli znalazłeś się w takiej sytuacji, zapraszam do kontaktu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *