Renta po wypadku drogowym: kiedy przysługuje

Skutki poważnego wypadku nie kończą się wraz z leczeniem. Czasem poszkodowany nie może już pracować tak jak wcześniej albo potrzebuje stałej pomocy. Kodeks cywilny przewiduje wtedy rentę. Wyjaśniam, kiedy można jej żądać.

W skrócie

• Rentę można żądać, gdy poszkodowany utracił zdolność do pracy (całkowicie lub częściowo), zwiększyły się jego potrzeby albo zmniejszyły się widoki powodzenia na przyszłość (art. 444 § 2).
• Z ważnych powodów można żądać odszkodowania jednorazowego zamiast renty (art. 447).

Czym jest renta odszkodowawcza

To okresowe świadczenie od osoby odpowiedzialnej za wypadek. Po wypadku komunikacyjnym zwykle wypłaca je ubezpieczyciel sprawcy z jego OC. Uzupełnia zwrot bieżących kosztów i utraconych zarobków (więcej: Zwrot kosztów leczenia i utraconych zarobków po wypadku drogowym) i różni się od zadośćuczynienia, które wynagradza krzywdę (zadośćuczynienie po wypadku). Nie myl jej ze świadczeniami z ZUS. To odrębne roszczenie wobec osoby odpowiedzialnej za wypadek.

Kiedy możesz żądać renty

Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty (art. 444 § 2 k.c.). To trzy osobne sytuacje:

• utrata zdolności do pracy: całkowita lub częściowa, więc nie trzeba stracić jej w całości,
• zwiększone potrzeby: na przykład stałe leki, rehabilitacja, pomoc innej osoby,
• zmniejszone widoki powodzenia na przyszłość: gdy skutki wypadku ograniczają Twoje szanse zawodowe.

Renta tymczasowa

Jeżeli w chwili wydania wyroku szkody nie da się dokładnie ustalić, poszkodowanemu może być przyznana renta tymczasowa (art. 444 § 3 k.c.). Przydaje się, gdy skutki wypadku nadal się rozwijają.

Jak wykazać prawo do renty

• dokumentacja medyczna z rozpoznaniem i rokowaniami,
• zaświadczenia o zarobkach sprzed wypadku i obecnej sytuacji zawodowej,
• orzeczenia lub opinie lekarskie o ograniczeniach w pracy, jeśli zostały wydane,
• rachunki i opisy dodatkowych potrzeb: leki, sprzęt, rehabilitacja, pomoc innych osób.

Przepis mówi o „odpowiedniej rencie”, więc wysokość zależy od okoliczności. Nie ma jednego wzoru.

Jednorazowe odszkodowanie zamiast renty

Z ważnych powodów sąd może na żądanie poszkodowanego przyznać mu zamiast renty lub jej części odszkodowanie jednorazowe. Dotyczy to w szczególności wypadku, gdy poszkodowany stał się inwalidą, a przyznanie jednorazowego odszkodowania ułatwi mu wykonywanie nowego zawodu (art. 447 k.c.).

Renta po śmierci poszkodowanego

Osobne zasady dotyczą renty dla osób bliskich zmarłego (art. 446 § 2 k.c.). Opisuję je w artykule: Śmierć bliskiej osoby w wypadku: jakie świadczenia przysługują rodzinie.

Roszczenia z czynu niedozwolonego się przedawniają. Podstawowy termin to 3 lata od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (art. 442¹ k.c.). Szczegóły: Przedawnienie roszczeń po wypadku drogowym.

Najczęstsze pytania

Czy renta jest dożywotnia?

Ustawa tego nie przesądza. Sąd ustala wysokość i czas trwania renty według okoliczności.

Czy renta należy się tylko po całkowitej utracie zdolności do pracy?

Nie. Art. 444 § 2 k.c. wymienia także częściową utratę zdolności do pracy, zwiększenie potrzeb i zmniejszenie widoków powodzenia na przyszłość.

Czy renta zastępuje zadośćuczynienie?

Nie. Renta dotyczy skutków dla zarobków, potrzeb i przyszłości, a zadośćuczynienie wynagradza krzywdę. To osobne roszczenia.

Czy mogę dostać wszystko jednorazowo?

Z ważnych powodów sąd może na Twoje żądanie przyznać odszkodowanie jednorazowe zamiast renty lub jej części (art. 447 k.c.).

Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?

Opisz mi swoją sprawę. Pierwsza analiza dokumentacji jest bezpłatna. Zadzwoń: +48 792 270 039 lub napisz na kancelaria@adwokat-podgorski.pl. Sprawy prowadzę głównie w okolicy kancelarii, ale także zdalnie, dla klientów z całej Polski. Więcej o moim podejściu do takich spraw: Odszkodowania.