Prawo karne

Przemyt narkotyków i dopalaczy

Przemyt narkotyków i dopalaczy jest zabroniony przez art. 55 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z 29 lipca 2005 r. pod groźbą kary grzywny i pozbawienia wolności do lat 5. Podstawowym dobrem chronionym w tym wypadku przez ustawodawcę jest monopol przedsiębiorstw posiadających pozwolenie na legalny przywóz, wywóz lub przewóz środków odurzających, substancji psychotropowych czy słomy makowej. Przepisy chronią też zdrowie i życie publiczne i mają na celu niedopuszczenie do wprowadzania na terytorium Polski ww. środków i substancji.

Na czym polega przestępstwo przemytu narkotyków?

Za jakie zachowanie grozi kara? Może ono polegać na dokonywaniu wbrew przepisom ustawy:
• przywozu,
• wywozu,
• przewozu,
• wewnątrzwspólnotowego nabycia,
• wewnątrzwspólnotowej dostawy

środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej. Do wystąpienia przestępstwa wystarczające będzie, że sprawca postąpi chociaż w jeden z pięciu wymienionych sposobów. Zgodnie z definicją legalną zawartą w Ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii, „przywóz”, to „każde wprowadzenie na obszar celny Unii Europejskiej środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej”. Z kolei „wywóz” należy rozumieć jako „każde wyprowadzenie poza obszar Unii Europejskiej środków odurzających lub substancji psychotropowych”.

„Przewóz” to każde przemieszczenie środków odurzających, substancji psychotropowych lub słomy makowej między dwoma państwami przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które zaczyna się i kończy poza tym terytorium (art. 4 ust. 20a ustawy). Jest to więc po prostu tranzyt wymienionych produktów przez nasz kraj. Mówiąc o „wewnątrzwspólnotowej dostawie”, mamy na myśli przemieszczenie środków odurzających lub substancji psychotropowych z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej (art. 4 pkt 32 ustawy). Określenie „wewnątrzwspólnotowe nabycie” oznacza przemieszczenie środków odurzających lub substancji psychotropowych z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej na terytorium Polski (art. 4 pkt 33 ustawy).

Co ważne, dopuszczalny jest przywóz, wywóz, wewnątrzwspólnotowa dostawa lub wewnątrzwspólnotowe nabycie środków odurzających lub substancji psychotropowych na własne potrzeby. Wówczas niezbędne jest jednak posiadanie zaświadczenia wydanego lub uwierzytelnionego przez właściwe władze państwa pobytu w trybie art. 75 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen z 14 czerwca 1985 r. Brak tego dokumentu sprawia, że podlegamy odpowiedzialności z art. 55 ustawy.

Przemyt narkotyków i dopalaczy – typy przestępstwa i wymiar kary

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii wyróżnia trzy typy przestępstwa przemytu narkotyków: typ podstawowy (art. 55 ust. 1) zagrożony jest karą grzywny i pozbawienia wolności do lat 5; typ uprzywilejowany (art. 55 ust. 2, „w przypadku mniejszej wagi”) – sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku; oraz typ kwalifikowany (art. 55 ust. 3), w którym przedmiotem czynu jest „znaczna ilość” narkotyków albo został on popełniony w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej – w tym wypadku sprawca podlega grzywnie i karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż 3 lata.

W ostatnim przypadku podobnie jak przy produkcji narkotyków mamy do czynienia ze zbrodnią. Jeśli chodzi o wyjaśnienie pojęć „znaczna ilość narkotyków/ dopalaczy” oraz „korzyść majątkowa lub osobista”, odsyłam do mojego artykułu o wytwarzaniu i przetwarzaniu środków odurzających lub substancji psychotropowych, ponieważ pojęcia te w całej ustawie stosowane są w tym samym znaczeniu.

Warto zwrócić także uwagę na fakt, że przywóz, wywóz, przewóz, wewnątrzwspólnotowe nabycie czy dostawa nie musi być dokonywana bezpośrednio przez sprawcę, ale może się odbywać np. z wykorzystaniem zwierząt, urządzeń mechanicznych (taśmociągu, rurociągu), urządzeń elektronicznych, jak również przy pomocy podmiotów trudniących się przewozem albo spedycją (firmy transportowe czy kurierskie).

Wróćmy jeszcze na chwilę do uprzywilejowanego typu przestępstwa przemytu narkotyków. Co oznacza użyte przez ustawodawcę określenie „w wypadku mniejszej wagi”? W postanowieniu SN z 25 września 2002 r. (II KKN 79/00) wyrażono pogląd, że przy rozstrzyganiu, czy zachodzi tzw. wypadek mniejszej wagi, ilość posiadanego środka odurzającego jest tylko jednym z elementów, które powinny być brane pod uwagę, i niewielka ilość środka bynajmniej nie musi, niejako „automatycznie”, prowadzić do uprzywilejowanej subsumcji. O uznaniu konkretnego czynu zabronionego za wypadek mniejszej wagi decyduje bowiem całościowa ocena jego społecznej szkodliwości jako zmniejszonej do stopnia uzasadniającego wymierzenie kary według skali zagrożenia ustawowego przewidzianego w przepisie wyodrębniającym wypadek mniejszej wagi. Na ocenę tę wpływają natomiast przesłanki dotyczące przedmiotowej i podmiotowej strony czynu.

Poza wymienionymi w art. 55 karami grzywny, ograniczenia i pozbawienia wolności, sąd może również orzec przepadek przedmiotu przestępstwa oraz przedmiotów i narzędzi, które służyły lub były przeznaczone do jego popełnienia, nawet jeśli nie były własnością sprawcy (art. 70 ust. 1 ustawy). Oprócz tego sąd może orzec jeszcze inny środek karny przewidziany we wskazanej ustawie –nawiązkę w wysokości do 50 000 zł na cele zapobiegania i zwalczania narkomanii (art. 70 ust. 4 ustawy).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *