Prawo rodzinne, Rozwody

Plan wychowawczy, czyli porozumienie rodziców o sprawowaniu opieki nad dzieckiem

Zgodnie z art. 58 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Jak powinno wyglądać takie porozumienie, czyli tzw. plan wychowawczy? Co koniecznie powinniśmy w nim zawrzeć, aby zostało przez sąd uwzględnione?

Na początku należy podkreślić, że przedstawienie sądowi szczegółowego dokumentu, jakim jest plan wychowawczy dziecka, jest niezbędne, aby oboje rodzice mogli zachować pełnię władzy rodzicielskiej. Jeśli rodzice nie będą w stanie wypracować wspólnego porozumienia o sprawowaniu opieki nad dzieckiem, sąd powierzy pełnię władzy rodzicielskiej jednemu z nich, a drugiemu będzie przysługiwała tylko ograniczona władza rodzicielska. Ponadto – jeżeli sąd uzna, że pomimo złożenia planu wychowawczego rodzice pozostają w konflikcie i nie są w stanie wspólnie decydować o sprawach dziecka – orzeknie o przyznaniu władzy rodzicielskiej, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. Sąd może więc w takim przypadku nie uwzględnić planu wychowawczego.

Jak powinien wyglądać plan wychowaczy?

Najistotniejszą kwestią jest, aby porozumienie było szczegółowe i określało istotne aspekty życia dziecka oraz jego funkcjonowania w społeczeństwie czy systemie edukacji, a także sposób kontaktowania się i spędzania czasu z rodzicami, zarówno podczas roku szkolnego, jak i wakacji czy ferii zimowych. Aby sąd mógł je uwzględnić, porozumienie musi też być zgodne z dobrem dziecka. Co to oznacza? Chodzi o to, by zawarte przez rodziców porozumienie w jak najpełniejszy sposób zaspokajało potrzeby materialne i niematerialne dziecka, zapewniając mu prawidłowy rozwój psychiczny i fizyczny. Dlatego nie będzie zgodne z dobrem dziecka np. wykonywanie opieki nad nim przez rozwiedzionych rodziców w sposób naprzemienny, ponieważ prowadzi to do ciągłych zmian miejsca zamieszkania i środowiska dziecka, a tym samym odbiera mu stabilizację życiową.

Plan wychowawczy powinien rozstrzygać o wszystkich istotnych sprawach dziecka, tj. miejsce jego zamieszkania, opiece osób trzecich nad dzieckiem, wyborze szkoły, sposobach spędzania czasu wolnego (np. dostępność rozrywek tj. gry komputerowe, zajęcia pozalekcyjne), wyjazdy na wakacje (np. obozy treningowe, językowe wyjazdy zagraniczne). Co do zarządzania majątkiem dziecka, to w standardowych przypadkach (kiedy dziecko nie osiąga swoich dochodów), wystarczające jest określenie, w jaki sposób ma być wykonywany zarząd tym majątkiem na co dzień.  W planie wychowawczym można też ustalić wysokość alimentów.

Wysłuchanie małoletniego

Jeszcze przed podjęciem decyzji w kwestii wykonywania władzy rodzicielskiej, w tym przed zaakceptowaniem planu wychowawczego, sąd może wysłuchać małoletniego (oczywiście zależnie od jego wieku) co do jego preferencji w kwestii wykonywania władzy rodzicielskiej oraz kontaktów z rodzicami po rozwodzie. Wysłuchanie to dokonywane jest najczęściej przez pracownika OZSS (opiniodawcze zespoły sądowych specjalistów) lub też kuratora sądowego, albo też przez biegłych: psychologa i pedagoga. W sytuacji, gdy okaże się niezbędne wysłuchanie dziecka przez sędziego, odbywa się to w specjalnie przygotowanym pomieszczeniu na terenie sądu, poza salą rozpraw i bez obecności rodziców. Z rozmowy z małoletnim powinna zostać sporządzona notatka urzędowa, do której strony mają prawo się odnieść.

Porozumienie rodziców o sprawowaniu opieki nad dzieckiem nie musi mieć koniecznie formy pisemnej, ponieważ może ono polegać także na wciągnięciu do protokołu (zarejestrowaniu) stanowisk stron w trakcie rozprawy. Jeśli jednak sporządzamy plan wychowawczy na piśmie, musi on zostać podpisany przez oboje rodziców. Warto także wiedzieć, że plan wychowawczy można zmienić w trakcie postępowania o rozwód ze względu na zmianę okoliczności faktycznych, stanowiska strony albo zastrzeżenia sądu.

Jeśli masz jakiekolwiek pytania dot. tej lub innych kwestii zw. z rozwodem i opieką nad dziećmi, zapraszam do kontaktu z moją kancelarią.

Powiązane wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *